الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
14
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
ترجمه رياض ، تحت عنوان « فهرست نسخههاى خطى » كه وصف آنها در اين كتاب آمده ، معرفى خواهد شد . در همين زمينه گفتنى است كه افندى از نسخههاى مقابله شده و تصحيح شده نيز با دقت تمام ياد كرده كه اين نكته هم در تاريخ كتابشناسى و نسخهشناسى مخطوطات عربى و فارسى حائز اهميت تواند بود . از جمله بنگريد به معالم العلماء ابن شهرآشوب كه توسط حسن بن على بن حسن حسينى مدنى تصحيح شده است « 1 » . ديگر از فوائد رياض العلماء كه قابل توجّه و تتبّع مىنمايد نكاتى است كه مؤلف پيرامون اعلام جغرافيايى ( بلدان ) ضبط كرده . افندى در اين خصوص ، گاه از كتابهاى پيشينيان مانند فتوح البلدان بلاذرى و معجم البلدان ياقوت و صورة الأرض ابن حوقل و . . . استفاده كرده و گاهى نيز اطلاعات عصرى و مشهودات خود را نوشته است كه از نظرگاه مطالعات جغرافياى تاريخى ايران قابل توجّه و تأمّل است . چنانچه درباره « ورامين » مىنويسد : « شهركى است معروف از شهرهاى رى كه تا تهران يك منزل فاصله دارد و من به آنجا رفتهام و اكنون آباد است » « 2 » . از ديگر فوائد عديدهاى كه از رياض العلماء دستياب مىشود و لازم است كه در اين مختصر ذكر كنيم اجازهنامههاى محدثان و فقيهان است . گفتنى است كه تحقيقى گسترده در خصوص اجازهنامهها و نيز تدوين « فهرست اجازات » كه هماكنون در بنياد پژوهشهاى اسلامى در دست اقدام است در عصر ما كه انقلاب فرهنگ اسلامى آغاز شده ضرور مىنمايد .
--> ( 1 ) - فهرست نسخههاى مصحّح و محشى و نام مصحّح و محشى و نيز نام كاتبان نسخهها را در پايان دوره مترجم همين كتاب خواهيد ديد ، انشاءالله تعالى . ( 2 ) - رياض العلماء ( ترجمه ) 1 / 280 ، نيز بنگريد به ص 186 دربارهء سبزوار و . . . .